Een prachtig project van Atelier NL dat helaas niet in de polder is gebleven.

Atelier NL

Uit de Klei Getrokken

De ontwerpers Nadine Sterk en Lonny van Ryswyck van Atelier NL  zijn verheugd dat hun “sleutelwerk” door het Stedelijk Museum ‘s-Hertogenbosch en Keramiekmuseum Princessehof in Leeuwarden is aangekocht. Het gaat om het project:  “Uit de Klei Getrokken – Noordoostpolder”. Dit  project was te zien van  13 februari tot en met eind september 2016 in Stedelijk Museum ’s-Hertogenbosch.Eerder beleefde het project exposities in verschillende musea. Onder meer Museum Boijmans van Beuningen, Centraal Museum Utrecht, Zuiderzeemuseum Nieuw Land en het Van Abbemuseum. Bovendien maakte het deel uit van reizende tentoonstellingen in het buitenland. Nadat het project in Londen, Stockholm, New York, Taipei en Guangzhou was tentoongesteld heeft het project een permanente verblijfplaats in Nederland gekregen. Zo belichaamt het project de oorsprong van de werkmethoden van Atelier NL.

Ruim een decennium geleden begonnen Nadine en Lonny hun monnikenwerk. Dit door middel van het bestuderen en onderzoeken van de enorme verscheidenheid aan kleisoorten. Deze zijn ontstaan door zee, wind, rivieren en de tijd. De keramiek industrie richt zich voornamelijk op homogene producten. Maar Atelier NL bekommerde zich om ‘buitenbeentjes’, de razend interessante outcasts van Moeder Natuur.

Het verblijf in de Noordoostpolder.

 Jurgen Bey en Rianne Makkink  zagen het werk van het eerste onderzoek van Atelier NL. Daarom nodigden zij het ontwerp duo uit voor een verblijf op hun boerderij in de Noordoostpolder. Daarmee kregen zij een mooie kans om hun fijnmazige werk voort te zetten. Dit met de kleisoorten van die regio. Op de boerderij van Studio Makkink & Bey werd het onderzoek verder ontwikkeld. Daarmee groeide het uit tot de huidige manier van werken van Atelier NL. Al met al omvatte het project  2000 tegels, 40 boerenportretten, 27 keramische objecten, kleimonsters en een  kleikaart.  Dit alles is nu te vinden in het museum en vertegenwoordigd het de kern van hun werk in die tijd.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog is de Noordoostpolder volledig gedraineerd. Vervolgens werd aan zo’n 1.800 agrarische bedrijven een pachtovereenkomst voor de rechthoekige percelen toegekend. Nadine en Lonny  verdiepten  zich in de verhalen van de mensen die het polderland bewerkten. Bovendien namen ze deel aan het boerenleven van alledag. Ze  hielpen met de aardappeloogst en reden  rond op de tractor. Ook mochten ze aanwezig zijn bij de geboorte van een kalfje. Zo leerden zij tijdens hun verblijf in de Noordoostpolder ruim tachtig agrariërs kennen. Deze agrariërs werden vastgelegd in krachtige portretten door Paul Scala, een in Londen wonende Australische fotograaf.

Vier van de 40 landbouwers

Het werk.

Onvermoeibaar verzamelde het duo vele emmers aarde van elk bezocht perceel. Vervolgens werden de aarde gedroogd, gezeefd en schoongemaakt om ze te bakken tot unieke tegels. Zo stond elke tegel met zijn unieke kleur voor een akker, om op die manier de regio in kaart te brengen. Zo vormde de tegelwand een ‘gebakken landkaart’ van de Noordoostpolder. Elke kleisoort werd vervolgens omgezet in borden en kommen van verschillende kleuren. Zo werd het de basis voor een oer-Nederlands handgemaakt servies. Doordat er keramiek, glas en tin voor de pootjes, tuitjes en handgrepen uit de traditionele collectie van Koninklijke Tichelaar Makkum, Royal Leerdam en Tingieterij Leerdam werd toegevoegd, kreeg het servies een hedendaagse toets.

De maaltijd

Als dank organiseerden de ontwerpers een feestelijke maaltijd. Alle boeren uit de Noordoostpolder, die zij hadden bezocht tijdens hun verblijf werden uitgenodigd. Het voedsel werd geserveerd in kommen gemaakt van datzelfde land.  Bovendien nam elke boer  spontaan een gerecht mee dat bereid was uit producten van zijn eigen akker. Zoals aardappelsalade, appelsap, gevulde eieren of  groentetaart. Ook at men samen aan een lange tafel  gemaakt van hooibalen. Daarmee was het volgens de ontwerpers als afsluiting, een feestelijke bijeenkomst en een hoogtepunt in hun carrière.

“Uit de klei getrokken – Noordoostpolder” is meer dan een verzameling objecten. Want het vertegenwoordigt het cultureel erfgoed en de geologische data van de Noordoostpolder. Atelier NL wil in het bijzonder René Pingen, directeur van Stedelijk Museum ‘s-Hertogenbosch, bedanken voor zijn grondige evaluatie van de waarde van dit onderzoek.

 

Polderkaart
De Noordoostpolder in klei tabletten.

Zo bracht dit project mij op het idee om ook de grond van mijn eigen kavel in servies om te zetten.

 

 

 

Delen
Delen